Als je weleens een tube kunstenaarsverf hebt bekeken, is het je vast opgevallen hoeveel informatie erop staat. Naast de kleurnaam zie je allerlei codes, symbolen, sterretjes en afkortingen. Voor beginners kan dat behoorlijk overweldigend zijn. Toch vertelt al die informatie juist heel veel over de eigenschappen van de verf en hoe deze zich gedraagt tijdens het schilderen.
1. De kleurnaam
Veel mensen kijken als eerste naar de naam van een kleur. Toch zegt die naam vaak minder dan je zou verwachten. Een kleur als Cobalt Blue kan bijvoorbeeld behoorlijk verschillen tussen merken. De ene variant is warmer, de andere koeler of juist transparanter.
Wat eigenlijk veel belangrijker is, is de pigmentcode.
2. Pigment'code'
Op een tube zie je bijvoorbeeld een code zoals PB28 staan. Dat betekent Pigment Blue 28. Andere voorbeelden zijn PR voor Pigment Red of PY voor Pigment Yellow. Het nummer verwijst naar het exacte pigment dat gebruikt is. Daardoor kun je veel beter vergelijken welke verf je daadwerkelijk koopt, ongeacht de naam die een merk eraan geeft.
Wil je hier helemaal induiken? Kijk eens op pigment.org, waarbij je alle kleuren kan vergelijken.
3. Aantal pigmenten
Sommige kleuren bestaan uit één pigment, terwijl andere kleuren uit meerdere pigmenten zijn opgebouwd. Dat is niet per se goed of slecht, maar het heeft wel invloed op hoe kleuren zich gedragen.
Kleuren met één pigment zijn vaak ideaal als je graag zelf mengt. Je krijgt daarmee helderdere en schonere kleurmengingen. Wanneer een kleur al uit meerdere pigmenten bestaat, werk je eigenlijk met een voorgemengde kleur.
Dat kan juist ook handig zijn. Gebruik je bijvoorbeeld een bepaalde groentint heel vaak, dan is het prettig om die kant-en-klaar op je palet te hebben. Je hoeft hem dan niet steeds opnieuw te mengen en krijgt telkens een consistent resultaat.
4. Lichtechtheid
Een van de belangrijkste eigenschappen van verf is de lichtechtheid. Dat geeft aan hoe goed een kleur bestand is tegen licht en veroudering.
Vaak wordt dit aangegeven met sterretjes of cijfers. Hoe hoger de score, hoe beter de kleur zijn oorspronkelijke uitstraling behoudt.
Sommige pigmenten zijn minder lichtecht. Een bekend voorbeeld is Alizarin Crimson. Dat is een prachtige kleur, maar hij kan na verloop van tijd verkleuren wanneer het werk veel aan licht wordt blootgesteld.
Werk je vooral in een schetsboek of schilder je voor jezelf, dan hoeft dat niet direct een probleem te zijn. Maar maak je werk voor verkoop of exposities, dan is lichtechtheid wel iets om serieus rekening mee te houden.
5. Transparantie
Op een verftube staat meestal ook aangegeven hoe transparant een kleur is. Dat gebeurt vaak met een vierkant symbool.
Een leeg vierkant betekent dat de kleur transparant is. Een volledig gevuld vierkant staat voor een dekkende kleur. Daartussen zitten nog semi-transparante en semi-dekkende varianten.
Bij aquarelverf speelt transparantie een grote rol. Transparante kleuren zorgen vaak voor mooie lichteffecten en gelaagdheid. Dekkende kleuren gedragen zich weer heel anders en geven juist meer kracht en bedekking.
Het interessante is dat dit vaak al in het pigment zelf zit. Sommige pigmenten, zoals Ultramarine Blue, zijn van nature transparant. Andere pigmenten zijn juist van zichzelf veel dekkender.
6. Prijs/series: waarom sommige kleuren duurder zijn
Sommige kleuren zijn een stuk duurder zijn dan andere. Dat heeft meestal te maken met het pigment. Pigment is namelijk het duurste onderdeel van kunstenaarsverf. Sommige pigmenten zijn zeldzaam, moeilijk te maken of lastig te verkrijgen. Daardoor vallen die kleuren automatisch in een hogere prijscategorie.
Dat betekent overigens niet dat een duurdere kleur automatisch beter is. Vaak zegt het vooral iets over de kostbaarheid van het gebruikte pigment.
7. Veiligheidslabels op kunstenaarsverf
Op veel verftubes staan ook veiligheidslabels. Een bekend keurmerk is het ACMI-label.
Wanneer je een AP-logo ziet, betekent dit dat het product als veilig wordt beschouwd bij normaal gebruik. Soms zie je ook een CL-label staan. Dat betekent dat je voorzichtig moet omgaan met het materiaal en bijvoorbeeld goed je handen moet wassen na gebruik.
Bij kunstenaarsmaterialen blijft het uiteindelijk altijd een persoonlijke afweging. Sommige prachtige en lichtechte pigmenten bevatten nu eenmaal stoffen waar je bewust mee om moet gaan.
Informatie om de juiste keuze te maken
Een verftube bevat dus veel meer informatie dan alleen een mooie kleur. Door te letten op pigmentcodes, lichtechtheid, transparantie en andere eigenschappen kun je veel bewustere keuzes maken in je materiaalgebruik.
Hoe beter je begrijpt wat er op een tube staat, hoe makkelijker het wordt om verf te kiezen die echt past bij jouw manier van werken.
MAAR: laat je niet door al deze info verlammen, want het argument: het is een mooie kleur: dat blijft een goed argument om een verf aan te schaffen ;).
Bekijk onze aquarelverf hier.
Tot de volgende!
